Дампуурлаа зарласан Шри Ланкаас манай улс илүү аюултай байдалд байна

2022-05-20 Нийтлэл

Сүүлийн өдрүүдэд дэлхийн анхаарлыг Шри Ланк улс зүй ёсоор татаж байна. Тус улс нь сүүлийн 70 гаруй жилд тохиолдож байгаагүй санхүүгийн хямралтай нүүр тулж, түүхэндээ анх удаа өр төлбөрөө төлж чадахгүйд хүрэв. Тэд эдийн засаг, улс төрийн гүнзгий хямралд нэрвэгдэн эрх баригчид нь 78 сая ам.долларын өр төлбөрөө барагдуулах эцсийн хугацаа нь өчигдөр дуусгавар болж, ийнхүү дампуурлаа зарлав. Цаашид тус улсын эдийн засаг улам хүндэрч, инфляц 40 хувь хүрэх төлөвтэй байгааг шинжээчид анхааруулж байна.

Өдгөө тус улсын засгийн газар үгүй болж буй нөөцийн дарамтыг намдаахын тулд хөрш зэргэлдээх холбоотон Энэтхэгээс хүнс, эм, шатахуун импортлох зээлийн шугам зэрэг түр зуурын тусламжийн арга хэмжээ авч “амь зогоож” буй. Мөн Энэтхэг, Хятад, Бангладешаас валют солих, Оманаас газрын тос худалдаж авах болон зээл авахаар болжээ.

Тус улсын тухайд, 22.1 сая хүн амтай. Харин гадаад өр нь 50 тэрбум ам.доллар. Өөрөөр хэлбэл, нэг хүнд ногдох гадаад өр нь 2.380.000 ам.доллар. Гэтэл манай улс гурван сая хүн амтай. Эл улсын хүн амтай харьцуулахад, үнэхээр “бичил”. Гэвч одоогийн байдлаар манай улсын нийт гадаад өр 33 тэрбум ам.долларт хүрчээ. Харин нэг хүнд ногдох гадаад өр 14.000.000 буюу 43.954.000 төгрөг болжээ. Нэг үгээр дампуурлаа зарлаад буй Шри Ланктай манай улсын нөхцөл байдлыг харьцуулвал гадаад өрийн хэмжээ хамаагүй их буюу бүр 5.8 дахин их байгаа нь яах аргагүй “аюулын харанга” биш гэж үү…

Бүр тодруулбал, үнэн хэрэгтээ манай улс “модоо барьсан” гэх Шри Ланкаас дор хэмжээнд, маш аюултай байдалд байна. Гэхдээ тэнэгийн дотор уужуу гэж. Гадаад өрийн дарамт өнөө маргаашдаа ирэхгүй нь сайхан юм даа. Манай төр засгийн ухаант, мэргэд болох үе үеийн эрх баригчид хойд хормойгоороо урдахаа нөхөхдөө гаргууд сайн. Цаг хугацааг нь ч янзын тааруулна. “Өрийг өрөөр дарах бодлого”-ыг үе удмаараа нэхэн сайн эзэмшсэн байдагт л Шри Ланкын араас орчихгүй энэ хүрлээ. Өнөөдрийн байдлаар гэхэд л банкуудын валютын арилжаанд тогтоогоод байсан нэг сая төгрөгийн хязгаарлалт цуцлагдаж, гадагшаа свифт сүлжээгээр дамжуулах гүйлгээ ямар ч хязгаарлалтгүй болоод байна.

Нөгөөтэйгүүр, эдийн засагчдын тооцоолж буйгаар энэ асар их өрийн дарамт монголчуудын нуруун дээр 4-8 жилийн дараа бодитоор бууна! Тэр үед бид яах вэ? Өмнийн говио өрөндөө өгөх үү? Бас ахиад зээл аваад бидний үр хүүхдүүд зөвхөн зээл, зээлийн хүүг дарахын төлөө ажиллаж амьдрах уу? гэсэн асуултыг төр засгийн өндөрлөгүүдэд хүргэсээр. Гэвч төрийн өндөрлөгт суугаа эрх баригчид өнөөдрийг л тайван өнгөрүүлж байвал маргааш тэдэнд түй ч хамаагүй. Юутай ч Монгол Улсын эдийн засаг “сэхээнд” орсон нь үнэн. Харин хэзээ “амь тавих” нь цаг хугацааны асуудал бололтой…

О.Гэрлээ

<

© 2023 newsmedia.mn. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.